ZDRAVLJE MLADIH

Reproduktivno zdravlje mladih predstavlja brigu o zdravlju mladih vezano za pravilan polni razvoj, zastitu od polno prenosive bolesti, zastitu od nezeljene trudnoce.

 

Anatomija ženskih polnih organa

Kako izgleda naše tjelo i kako ono funkcioniše  treba naučiti jer ćemo onda lakše prepoznati kad nešto nije uredu.

 

Ženski reproduktivni sistem smješten je u maloj karlici  i čini ga grupa unutašnjih (materica, jajnici, jajovodi i vagina-rodnica) i spoljašnjih  polnih organa (vulva stidnica).

Jajnici (ovarijumi) su parni organi  u njima se stvaraju ženske polne  ćelije/jajne ćelije  i hormoni.

Jajovodi  su cjevastog oblika, povezuju jajnike i matericu kroz njih  putuje jajna ćelija  od jajnika do materice.

Materica (uterus) je središnji reproduktivni organ jer se u njemu usadjuje  oplođena jajna ćelija i razvija dijete.

 

Grlić  materice (cerviks) je donji dio maternice koji se nalazi u vagini u koji se vidi pri ginekološkom pregledu. Satog dijela materice se uzima Papanikolau test

Vagina  povezuje unutrašnje i spoljašnje polne organe žene. Tokom odnosa u vaginu ulazi muški polni ud /penis.

Vaginalni svod (forniks) je najdublji dio vagine.

Stidnica (vulva) je spoljašnji polni organ koji štiti one unutrašnje.

G-točka (Grafenbergova točka) i klitoris predstavljaju unutrašnju i spoljašnju erogenu zonu.

 

Strah od nezeljene trudnoce  uz strah od polno prenosive bolesti su dva najcesca razloga koja umanjuju uzivanje u seksualnim odnosima kod mnogih parova. Zastita od nezeljene trudnoce ili poznatija kao kontracepcija nije problem sa kojim se susrecemo od skoro. Ljudi su se poceli baviti veoma rano u nasoj civilizaciji ovim problemom. Zanimljiva je istorija kontracepcije..

Još u starim medicinskim tekstovima Egipćana, Jevreja, Grka i Rimljana opisane su razne metode sprječavanja začeća. Riblji mjehur bio je preteča prezervativa još od antičkih vremena. Stari Egipćani su prve oblike prezervativa pravili od lana i papirusa hiljadu godina prije nove ere u cilju sprečavanja neželjene trudnoće i polnih bolesti.

Egipćanke su prve počele da koriste životinjsku baljegu (najpre od slona, a zatim i krokodila) za sprječavanje neželjenih trudnoća, u kombinaciji sa medom i još nekim sastojcima koji su se unosili direktno u vaginu.

Za kontracepciju su takođe, korišćeni razni čajevi i bilje: sok od limuna i divlja šargarepa. Žene u Vizantiji skupljale su morske sunđere, umakale ih u limun i stavljale u vaginu, žene u drevnoj Kini pile su živu a Indijke sjeme šargarepe.

U Aristotelovoj knjizi «Historia Animalium» koja datira iz IV veka pre nove ere piše: «Neki sprečavaju začeće podmazujući matericu na koju padne sjeme uljem kedra ili tamjanom pomješanim sa maslinovim uljem”.

Grčki ljekar Soranus napisao je jedan od prvih ginekoloških priručnika. On je savjetovao da bi žena trebalo da zaustavi dah tokom ejakulacije, da zabaci glavu unazad i da zatim brzo ustane, sjedne savijenih koljena i nacera se na kijanje . Tako bi, po njegovom mišljenju, izbjegla začeće.

Najraniji dokazi upotrebe kondoma u Evropi dolaze sa prikaza na pećinskim crtežima u Combarelles u Francuskoj.

U 18. vjeku pojavljuju se kondomi napravljeni od životinjskog crjeva. Bili su prilično skupi, što je za nesrećnu posledicu imalo njihovu višekratnu upotrebu. Ova vrsta kondoma je u to vrjeme opisivana kao «oklop protiv zadovoljstva a paukova mreža protiv infekcije». Gumeni prezervativ razvijen je neposredno nakon pojave vulkanizacije. Kako se tehnologija proizvodnje gume unapređivala, tako su i kondomi postajali sve pouzdaniji, udobniji i raznovrsniji. Kondom je najvjerovatnije dobio ime po izvjesnom doktoru Condomu koji je britanskog kraja Čarlsa II opskrbljivao ovim kontraceptivnim sredstvom.

Kako izabrati odgovarajuce sredstvo za kontracepciju ?

Da li ste se pitali zasto su kontraceptivna sredstva  pravljena tako da ih uglavnom  zene koriste? Da li je problem nezeljene trudnoce problem i muskarca i zene ili samo problem zene? Cija su prava u tome uskracena? Zasto tako malo kontraceptivnih metoda postoji za muskarce?..

Ali, hajdemo redom…

Kontracepcija podrazumjeva metode i sredstva sprečavanja neželjene trudnoće , a zasniva se na sprječavanju oplodjenja i začeća.Postoji više metoda i sredstava koje su trenutno najčešće u upotrebi .Većina njih je danas u mnogim sredinama dostupna , ali kako napraviti pravi izbor?

Koje kontraceptivno sredstvo odabrati pokušaćemo kroz par informacija da vam olakšamo   uz preporuku  da izbor kontraceptivnog sredstva treba da uradite zajedno sa svojim partnerom uz konsultaciju sa  izabranim ginekologom.

Na neka pitanja morate imati odgovore kada budete birali najpogodniju metodu kontracepcije. Ta pitanja će vam postaviti i vaš izabrani ginekolog, tako da je možda zgodno kada krenete na razgovor i savjetovanje kod ginekologa da  ponesete spisak sa spremljenim odgovorima kao i onaj drugi sa pitanjima i nedoumicama koje vas muče.

Ovo su najčešća pitanja :

Koliko imate godina?

Jeste li rađali ?

Kakav je bio porođaj- vaginalni ili carski rez?

Koliko ima od poslednjeg porođaja?

Jeste li dojilja?

Da li ste pušač?

Da li ste do sada koristili neku od kontraceptivnih metoda?

Koliko često imate odnose?

Da li mijenjate partnere?

Kakve su vam menstruacije-obilne, bolne, redovne? Imate li problema sa kožom-masna koža, bubuljice, maljavost?

Da li pijete neke neke druge lijekove?

Liječite li se od bolesti krvi, jetre, srca i krvnih sudova? Imate li neka druga oboljenja?

Za koliko planirate trudnoću?

Želite li povratak plodnosti nakon prestanka koriščenja kontracepcije?

Da li Vam je važno kako se koristi neko kontraceptivno sredstvo: pije kao tableta, daje kao injekcija, stavlja u vaginu, koristi je Vaš partner, mora da uzima svakodnevno i kad nemate odnose, može da uzima samo kad imate odnose, treba da Vas štiti i od seksualno prenosivih bolesti….

Da li Vam je važno da je kontraceptivno sredstvo jeftino?

Mora li se sredstvo izdati ili kupiti uz ljekarski recept?

Neke metode kontracepcije su efikasnije  u sprječavanju trudnoće od drugih. Međutim, morate slijediti uputstva  i koristiti ih ispravno. Nijedno kontraceptivno sredstvo nije 100% pouzdano, a neka od njih mogu imati i nuspojave i neželjena dejstva.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Arhiva