Kako izabrati odgovarajuce sredstvo za kontracepciju ?

Da li ste se pitali zasto su kontraceptivna sredstva  pravljena tako da ih uglavnom  zene koriste? Da li je problem nezeljene trudnoce problem i muskarca i zene ili samo problem zene? Cija su prava u tome uskracena? Zasto tako malo kontraceptivnih metoda postoji za muskarce?..

Ali, hajdemo redom…

Kontracepcija podrazumjeva metode i sredstva sprečavanja neželjene trudnoće , a zasniva se na sprječavanju oplodjenja i začeća.Postoji više metoda i sredstava koje su trenutno najčešće u upotrebi .Većina njih je danas u mnogim sredinama dostupna , ali kako napraviti pravi izbor?

Koje kontraceptivno sredstvo odabrati pokušaćemo kroz par informacija da vam olakšamo   uz preporuku  da izbor kontraceptivnog sredstva treba da uradite zajedno sa svojim partnerom uz konsultaciju sa  izabranim ginekologom.

Na neka pitanja morate imati odgovore kada budete birali najpogodniju metodu kontracepcije. Ta pitanja će vam postaviti i vaš izabrani ginekolog, tako da je možda zgodno kada krenete na razgovor i savjetovanje kod ginekologa da  ponesete spisak sa spremljenim odgovorima kao i onaj drugi sa pitanjima i nedoumicama koje vas muče.

Ovo su najčešća pitanja :

Koliko imate godina?

Jeste li rađali ?

Kakav je bio porođaj- vaginalni ili carski rez?

Koliko ima od poslednjeg porođaja?

Jeste li dojilja?

Da li ste pušač?

Da li ste do sada koristili neku od kontraceptivnih metoda?

Koliko često imate odnose?

Da li mijenjate partnere?

Kakve su vam menstruacije-obilne, bolne, redovne? Imate li problema sa kožom-masna koža, bubuljice, maljavost?

Da li pijete neke neke druge lijekove?

Liječite li se od bolesti krvi, jetre, srca i krvnih sudova? Imate li neka druga oboljenja?

Za koliko planirate trudnoću?

Želite li povratak plodnosti nakon prestanka koriščenja kontracepcije?

Da li Vam je važno kako se koristi neko kontraceptivno sredstvo: pije kao tableta, daje kao injekcija, stavlja u vaginu, koristi je Vaš partner, mora da uzima svakodnevno i kad nemate odnose, može da uzima samo kad imate odnose, treba da Vas štiti i od seksualno prenosivih bolesti….

Da li Vam je važno da je kontraceptivno sredstvo jeftino?

Mora li se sredstvo izdati ili kupiti uz ljekarski recept?

Neke metode kontracepcije su efikasnije  u sprječavanju trudnoće od drugih. Međutim, morate slijediti uputstva  i koristiti ih ispravno. Nijedno kontraceptivno sredstvo nije 100% pouzdano, a neka od njih mogu imati i nuspojave i neželjena dejstva.

 

Koja su kontraceptivna sredstva koja se mogu uzeti-kupiti  bez ljekarskog recepta?

  • Muški kondomi
  • Ženski kondomi.
  • Dijafragma
  • Spermicidi

 

Koja su kontraceptivna sredstva koja se NE  mogu uzeti-kupiti  bez ljekarskog recepta?

  • Kombinirana kontraceptivna pilula.
  • Progesteronska pilula.
  • Kontraceptivni flasteri
  • Depo injekcije
  • Hormonski prstenovi
  • Intrauterini ulošci-spirale

 

ŠTA TREBA ZNATI O HORMONSKOJ KONTRACEPCIJI?

Ova vrsta kontracepcije prvi put je uvedena 1960.godine. Danas se najčešće primjenjuje oralna hormonska kontracepcija u obliku tableta koje sadrže dvije vrste hormona – estrogen i gestagen.

Kod kojih se žena posebno preporučuje primjena oralne kombinovane kontracepcije?

Ove preporuke važe i za druge vrste kombinovane hormonske kontracepcije (flasteri, vaginalni prstenovi, depo-preparati).

  • Zdrave žene do 35 godina
  • Nulipare (žene kopje nisu rađale)
  • Žene kojima je potrebna efikasna kontracepcija ( sa čestim seksualnim odnosima, visokim stepenom anksioznosti u vezi sa mogućim nastankom trudnoće id r.). ako postoji rizik za nastanak seksualno prenosivih infekcija, obavezna je tzv.dvojna zaštita, odnosno istovremena upotreba kondoma i kontraceptivnih pilula.
  • Žene kojima su značajni tzv. nekontraceptivni pozitivni efekti hormonskih kontraceptivnih pilula (smanjen intezitet i dužine menstrualnog krvarenja, ublažavanje tegoba u premenstruacionom period, povoljan kozmetički efekat…)

 

Postoje i medicinske indikacije kod nekih bolesti za primjenu hormonskih kontraceptivnih pilula  ( Sindrom policističnih jajnika; Dismenoreja (bolna menstruacija); funkcionalne ciste jajnika, endometrioza, poremećaj menstruacionog ciklusa…)

 

KAKO “TABLETA” ŠTITI OD TRUDNOĆE?

  • Onemogućeno je sazrijevanje jajne ćelije i njeno izbacivanje iz jajnika u jajovod;
  • Mogućnost prolaska  spermatozoida u sluz grlića materice je smanjena,
  • Endometrijum (sluznica maternice) je neadekvatna  za prihvatanje oplođene jajne ćelije.

KAKO SE UZIMAJU KONTRACEPTIVNE TABLETE?

Kontraceptivne tablete započinju se uzimati prvog dana menstruacionog ciklusa (prvi dan menstruacije) – svaki dan po jedna pilula tokom 21 dan, a zatim slijedi pauza od sedam dana. Tokom ovog razdoblja nastupit će menstruacija koja će vjerojatno biti manje obilna i bolna nego ranije. Ukoliko krvarenje izostane, a u slučaju redovnog uzimanja pilule, vjerojatnost trudnoće je mala. Važno je, međutim, prestati uzimati kontraceptivnu pilulu sve dok ginekolog  ne isključi svaku sumnju na trudnoću. Tokom prvih nekoliko mjeseci uzimanja kontraceptivnihih pilula moguća je pojava slabog krvarenja između dva ciklusa. Ovo krvarenje je bezazleno – nema razloga za zabrinutost niti za prestanak uzimanja kontracepcijske pilule.

Krvarenje usred ciklusa će prestati  tokom sljedećih nekoliko mjeseci kada se organizam navikne na pilulu. U slučaju pojave krvarenja sličnog menstruaciji tokom nekoliko ciklusa potražite savjet ginekologa jer neka druga bolest može biti uzrok krvarenja.

ŠTO AKO SE ZABORAVI UZETI TABLETA U PREDVIĐENO VRIJEME?

Ukoliko ste zaboravili uzeti kontraceptivnu tabletu potrebno je to učiniti najkasnije tokom sljedećih dvanaest sati. Ukoliko prođe više od dvanaest sati ili se propusti uzeti više od jedne pilule moguće je smanjenje kontraceptivnog učinka. U tom slučaju potrebno je nastaviti uzimanje pilula do kraja ciklusa i u međuvremenu koristiti dodatnu kontraceptivnu zaštitu (npr. prezervativ).

KOJE SU PREDNOSTI ORALNE KONTRACEPCIJE?

Osim kontraceptivnog učinka, poznati su i drugi brojni korisni učinci kontraceptivne pilule kao npr.: regulisanje neredovne menstruacije, ublažavanje menstrualnog bola, smanjenja kravrenja  kod menstruacije s obilnim krvarenjem, smanjenje opasnosti od upale organa male karlice, smanjenje opasnosti od razvoja karcinoma endometrijuma(sluzokože materice) i jajnika kao i smanjenje opasnosti od obolijevanja od nekih bolesti dojke.

KOJE SU MANE HORMONSKE KONTRACEPCIJE?

Pri upotrebi kontraceptivnih pilula zdravlje mogu ugroziti neki rizični faktori kao što su pušenje prekomjerna tjelesna težina, povišeni krvni pritisak, povišen nivo holesterola, povišen nivo šećera u krvi, bolesti srca i krvnih sudova..Kontracepcijske tablete ne štite od spolno prenosivih bolesti.

KADA JE POTREBAN OPREZ PRI UZIMANJU HORMONSKE KONTRACEPCIJE?

U slučaju da već uzimate kontracepcijske pilule trebate znati da ginekologa treba posjetiti:

  • najmanje jednom godišnje
  • ukoliko su menstruacioni ciklusi uz pilulu više puta neredovni
  • ukoliko menstruacija izostane
  • ukoliko se za vrijeme uzimanja pilula jave migrenozne glavobolje ili poremećaji vida (npr. Duple slike, treperenje pred očima) ili tegobe kao što su grčevi, bolovi ili otok ruku ili nogu, poremećaj govora, parestezije ili slabost jedne strane tjela, akutna žutica, izražena ospa po koži.

ŠTa NAKON PRESTANKA UZIMANJA TABLETA?

Nakon prestanka uzimanja kontraceptivnih pilula jajnici ponovno preuzimaju svoju funkciju za najviše tri mjeseca. Važno je naglasiti kako pilule ne dovode do neplodnosti i nemaju štetan uticaj na kasniji  tok trudnoće.

INTRAUTERINA KONTRACEPCIJA

Zasniva se na postavljanju malog savitljivog umetka u šupljinu materice. Taj umetak (spirala) građen je od plastične mase i može da sadrži dodatak od metala ili hormona.

Kojim ženama se preporučuje ovaj vid kontracepcije?

Kod žena koje su rađale, kod žena koje su u dužoj monogamnoj vezi, kod onih žena koje ne mogu da koriste hormonsku kontracepciju zato što imaju faktore rizika (pušenje, gojaznost,šećerna bolest, hipertenzija, povećan nivo holesterola itd..), kod dojilja jer se ne mogu da koriste kombinovane kontraceptivne pilule jer hormone se izlučuju putem majčinog mlijeka.

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Arhiva